SGK’dan büyük operasyon: 245 bin kişinin emekliliği iptal!

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), sahte sigortalılık ve kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında hem dijital hem de saha denetimlerini yoğunlaştırdı. Yapılan incelemeler sonucunda bugüne kadar 245 bini aşkın kişinin sigorta kaydı ve emekliliği geçersiz sayıldı.

Dijital Sistemlerle Anlık Tespit

SGK, geliştirdiği yapay zekâ destekli analiz sistemleriyle milyonlarca veriyi eş zamanlı inceleyerek fiilen çalışmadığı halde sigortalı gösterilen kişileri belirliyor. Kurumun amacı, gerçekte çalışılmadan elde edilmeye çalışılan sigorta ve emeklilik haklarının önüne geçmek.

“Hatır Sigortası” Uyarısı

Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, konuyla ilgili değerlendirmesinde “hatır sigortası” olarak bilinen uygulamaların ciddi yaptırımlar doğurduğuna dikkat çekti. Vatandaşlardan gelen başvurularda, birçok kişinin sigortalı gösterildiği iş yerinin adresini ya da faaliyet alanını dahi bilmediği belirtildi.

Mevzuata göre sigortalı sayılabilmek için fiili çalışma ve işverene bağlılık şartlarının birlikte sağlanması gerekiyor. Bu unsurlardan herhangi birinin eksik olması halinde sigortalılık geçersiz kabul ediliyor.

100 Kriterli Risk Analizi

2016 yılından bu yana yürütülen “Sahte İş Yeri ve Sahte Sigortalılık Tespit Projesi” kapsamında geniş çaplı incelemeler yapıldı. 2011-2016 yılları arasında kaydı bulunan 4,6 milyon iş yeri mercek altına alındı.

Sistem; prim ödeme düzeni, çalışan sayısı ve iş kolu uyumu gibi yaklaşık 100 farklı kriter üzerinden değerlendirme yaparak riskli iş yerlerini tespit ediyor. Bu sayede denetim süreçleri önemli ölçüde hızlandırıldı.

Binlerce Sahte İş Yeri Ortaya Çıktı

Projenin 2025 yılına kadar süren 16 aşamasında dikkat çekici sonuçlara ulaşıldı. Son iki aşamada yüzlerce sahte iş yeri belirlendi.

15’inci aşamada 128 iş yerinde 18 bin 191 sahte sigortalı tespit edildi, yaklaşık 487,5 milyon liralık borç çıkarıldı.

16’ncı aşamada ise 195 iş yerinde 20 bin 578 sahte sigortalı belirlendi, kamu zararı 1,27 milyar lira olarak hesaplandı.

Toplamda 3 bin 273 sahte iş yeri üzerinden bildirilen 245 bin 740 kişinin sigorta ve emeklilik işlemleri iptal edildi.