Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), belirlediği haneleri telefonla arayarak iş gücü, turizm ve eğitim gibi konularda anket yapıyor. ALO 124 hattı üzerinden gerçekleştirilen aramalara yanıt vermeyen vatandaşlar ise 2005’te yürürlüğe giren Türkiye İstatistik Kanunu’nun 54. maddesi gereğince 15 bin 134 TL idari para cezasıyla karşı karşıya kalıyor.
TÜİK, arama yapmadan önce SMS göndererek “Telefonla aranacaksınız” bilgisini iletiyor. Görüşme gerçekleşmezse ve anket soruları yanıtlanmazsa cezai işlem uygulanıyor. Bu durum, vatandaşlar arasında zaman zaman dolandırıcılık endişesi yaratsa da uygulama yasal dayanağa sahip. Şikayet sitelerinde benzer cezalarla ilgili çok sayıda başvuru bulunuyor.

Defne Samyeli’ye de Ceza Kesildi
2013’te ünlü sunucu Defne Samyeli, TÜİK’in Hanehalkı Bütçe Anketi kapsamında örnek hane olarak belirlendi. Yoğun iş temposu nedeniyle ankete katılmayan Samyeli’ye 923 TL ceza kesildi. Anayasa Mahkemesi’ne başvuran Samyeli, “özel hayatın gizliliğinin ihlali” iddiasıyla cezayı iptal ettirmek istese de 2018’de mahkeme uygulamanın hukuka uygun olduğuna karar verdi.
TÜİK’in bu zorunlu anket yöntemi, ekonomik ve sosyal verilerin toplanmasını amaçlasa da katılım mecburiyeti ve yüksek cezalar, kamuoyunda tartışma yaratmaya devam ediyor.
