Yıpranma payı, çalışma koşulları insan sağlığı açısından risk taşıyan meslek gruplarına tanınan bir sosyal güvenlik hakkı olarak uygulanıyor. SGK mevzuatına göre belirlenen mesleklerde çalışanlar, her 12 aylık fiili çalışma süresi karşılığında 60, 90 veya 180 gün ek prim kazanıyor. Böylece prim gün sayısı daha hızlı tamamlanıyor ve emeklilik yaşı erkene çekiliyor.

YER ALTI İŞÇİLERİNE BÜYÜK AVANTAJ

Fiili hizmet süresi zammının en belirgin uygulandığı mesleklerden biri yer altı maden işçileri. Maden işçileri için her 360 gün yer altında çalışma karşılığında sigortalılık süresine 180 gün (6 ay) ekleniyor. Böylece diğer çalışanlara kıyasla çok daha erken emeklilik hakkı kazanıyorlar.

EMEKLİLİK YAŞI 5–8 YIL ÖNCEYE ÇEKİLEBİLİYOR

Normal şartlarda yıllık prim günü 360 gün olarak hesaplanırken, riskli mesleklerde bu süre daha yüksek yazılıyor. Birikimli şekilde ilerleyen yıpranma payı sayesinde emeklilik yaşı 5 yıla kadar erkene çekilebiliyor, çok ağır ve tehlikeli işlerde ise bu avantaj 8 yıla kadar çıkabiliyor.

YIPRANMA PAYINDAN YARARLANAN MESLEK GRUPLARI

Fiili hizmet süresi zammı kapsamında şu meslek grupları bulunuyor:

Sağlık sektöründe görev yapanlar (yılda 60 gün yıpranma payı)
Ağır sanayi çalışanları (asit, cıva ve zararlı maddelere maruz kalan iş kolları)
Turkuaz basın kartı sahibi gazeteciler
Yer altı maden işçileri
Askerler, polisler, MİT personeli
Cezaevi infaz ve koruma memurları
İtfaiye personeli