Emeklilikte altın kural: Son 3,5 yıl kaderi belirliyor

Sosyal güvenlik sisteminde bir kişi çalışma hayatı boyunca SSK, Bağ-Kur veya Emekli Sandığı kapsamında prim ödemiş olabiliyor. Ancak emeklilikte esas alınan statü, son 7 yıl içinde hangi sigortalılık türünden daha fazla prim ödendiğine göre belirleniyor.

Bu kapsamda, son 3,5 yıl (1.260 gün) hangi statüde geçmişse, emeklilik de o statünün şartlarına göre gerçekleşiyor.

1.261 GÜN DETAYI HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR

Uygulamaya göre, son 1.261 gün hangi sigorta kolunda prim yatırıldıysa, emeklilik işlemleri o statü üzerinden yapılıyor. Bu durum özellikle Bağ-Kur’luların, emeklilik öncesinde SSK’lı çalışmaya yönelmesine neden oluyor.

SSK VE BAĞ-KUR ARASINDA 1.800 GÜNLÜK FARK

Cem Kılıç’ın dikkat çektiği en önemli noktalardan biri de SSK ile Bağ-Kur arasındaki prim günü farkı oldu.

• 1 Ekim 2008 sonrası ilk kez sigortalı olanlar için:

  • SSK’da emeklilik için 7.200 gün

  • Bağ-Kur’da emeklilik için 9.000 gün prim gerekiyor.

Yaklaşık 5 yıla denk gelen 1.800 günlük fark, Bağ-Kur’luların emeklilikten önce statü değişikliği yapmasının en temel nedeni olarak gösteriliyor.

1999–2008 ARASI SİGORTALILAR İÇİN DURUM NE?

9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olanlar için:

• SSK’da 7.000 gün prim şartı aranıyor.

• Bağ-Kur’da ise 9.000 gün uygulaması devam ediyor.

Bu fark da yine Bağ-Kur’lular açısından dezavantaj yaratıyor.

YASAL DÜZENLEMELER PRİM ŞARTINI NASIL DEĞİŞTİRDİ?

• 4447 sayılı Kanun öncesinde Bağ-Kur’lular kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıl primle emekli olabiliyordu.

• 4447 sayılı Kanun’la birlikte Bağ-Kur’da prim şartı 9.000 güne çıkarıldı, yaş şartı getirildi.

• 5510 sayılı Kanun (2008) ile SSK’da prim şartı 7.200 güne yükseltilirken, Bağ-Kur’da 9.000 gün uygulaması korundu.

EYT’DE DE BAĞ-KUR’LULAR İÇİN ŞART DEĞİŞMEDİ

EYT düzenlemesiyle:

• 8 Eylül 1999 öncesi SSK’lılar, yaş şartı olmadan en fazla 5.975 günle emekli olabilirken,

• Bağ-Kur’lular için 9.000 gün şartı aynen devam etti.

“BAĞ-KUR’DAN KAÇIŞ” TARTIŞMASI

Kamuoyunda sıkça dile getirilen “Bağ-Kur’dan kaçış” söyleminin aslında bir tercih değil, zorunlu bir yönelim olduğu ifade ediliyor. Uzun süredir Bağ-Kur’luların prim gün sayısının düşürülmesine yönelik talepler gündemde olsa da, şu ana kadar somut bir düzenleme hayata geçirilmedi.

Uzmanlara göre, Bağ-Kur’luların prim şartlarının düşürülmesine ilişkin beklentiler, önümüzdeki dönemde de tartışılmaya devam edecek.