Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, hem eşinden hem de anne veya babasından maaş almak isteyenlere yönelik uzun süredir tartışılan konuda son sözü söyledi. Hukuk çevrelerinde farklı yorumlara neden olan uygulamaya ilişkin verilen karar, emsal nitelik taşıyor. Konuyla ilgili detaylı değerlendirmeyi İsa Karakaş yaptı.
Eşten ve Babadan Maaş Talebi Yargıya Taşındı
Eşinin vefatı üzerine dul maaşı alan bir kadın, babasının da hayatını kaybetmesinin ardından ikinci bir maaş için Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)’na başvuruda bulundu. Ancak kurum, talebi reddetti. Bunun üzerine kadın, kararın iptali için yargı yoluna gitti.
Yerel mahkeme davayı reddetti ancak istinaf mahkemesi, başvurucunun talebini haklı buldu. SGK’nın temyiz başvurusunun ardından dosya Yargıtay 10. Hukuk Dairesi tarafından incelendi ve karar bozuldu. Dosya sonrasında Hukuk Genel Kurulu’na taşındı.
Yargıtay Son Noktayı Koydu
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, yaptığı değerlendirmede istinaf mahkemesinin kararını bozarak, çift maaş talebini reddetti.
Kararda, bazı şartların ölüm tarihine göre belirlenmesi gerektiği vurgulandı:
“Sigortalıya ilişkin koşullar, sigortalının ölüm tarihinde; hak sahibine ilişkin koşullar ise hak sahipliği sıfatının kazanıldığı tarihte yürürlükte olan mevzuata göre değerlendirilmelidir.”
Kurul, davacının eşinin 1 Ekim 2008’de vefat ettiğini belirterek, bu tarihte yürürlükte olan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun geçerli olduğunu ifade etti. Buna göre davacının hem eşinden hem babasından maaş alma hakkı bulunmadığına hükmedildi.
Karakaş: “Yasa, Yalnızca Yüksek Olan Maaşı Tanıyor”
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan SGK Eski Başmüfettişi İsa Karakaş, kararın temelinin kanun maddelerine dayandığını söyledi. Karakaş, “Sigortalıya ait koşullar ölüm tarihinde, hak sahibine ait koşullar ise hak sahipliği sıfatının kazanıldığı anda yürürlükte olan mevzuata göre belirlenir” ifadelerini kullandı.
Karakaş ayrıca, 1 Ekim 2008 sonrasında meydana gelen ölümlerde geçerli olan düzenlemenin yalnızca yüksek maaşın alınmasına izin verdiğini, iki maaşın birlikte alınamayacağını belirtti.
Kararın Önemi
Uzmanlara göre bu karar, geçmişe dönük bazı hak iddialarına da açıklık getirdi. Karakaş, “Bu hüküm, ‘Babam eski dönemde vefat etti, hakkım baki’ düşüncesinin her zaman geçerli olmadığını ortaya koyuyor. İkinci bir maaş için gereken dul kalma veya işten ayrılma gibi şartların oluştuğu tarihte yürürlükte olan kanun, cebinize girecek maaşı belirliyor” değerlendirmesini yaptı.