AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, üniversitelerden ilişiği kesilen öğrencilere geri dönüş imkanı sunarken, akademik kadroların özlük haklarından disiplin soruşturmalarına, vakıf üniversitelerinin denetiminden bilimsel yayın etiğine kadar birçok alanda yeni kurallar getiriyor.
Öğrenciler İçin Geri Dönüş Kapısı: 2026-2027 Döneminde Eğitim Hakkı
Komisyondan geçen düzenlemenin en dikkat çekici maddesi, üniversitelerle ilişiği kesilen ya da kayıt hakkı kazandığı halde bu hakkı kullanamayan öğrencilere yönelik oldu. Kanun teklifinin yasalaşması durumunda, belirli istisnai suçlar ve durumlar haricinde yükseköğretim kurumlarından ayrılmak zorunda kalan öğrenciler, başvurmaları halinde 2026-2027 eğitim-öğretim yılında sıralarına geri dönebilecek.
Son Sınıf Öğrencilerine İki Ek Sınav ve Staj Kolaylığı
Düzenleme, eğitimini azami sürede tamamlayamadığı için mezun olamayan son sınıf öğrencilerine de can suyu olacak. İntörnlük dönemi hariç tutulmak üzere, son sınıfta başarısız olunan veya hiç alınmayan tüm teorik ve uygulamalı dersler için öğrencilere iki ek sınav veya dersi tekrar etme hakkı tanınacak.
Teorik dersleri geçmesine rağmen staj ya da intörnlük aşamasına geçemeyen veya bu süreçlerde başarısız olan öğrencilere de bu eğitimlerini tamamlama fırsatı verilecek. Ancak azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencileri bu ek sınav haklarından yararlanamayacak. Uygulamalı eğitimlerin çerçevesini belirleme yetkisi ise Yükseköğretim Kuruluna (YÖK) devredilecek.
Akademisyenlere 75 Yaş sınırı ve Hak Kayıplarının Önlenmesi
Yeni yasa teklifiyle emeklilik yaş sınırına yaklaşan öğretim üyeleri için de esneklik getiriliyor. Yükseköğretim kurumlarının ihtiyaç duyduğu ve başarılı görülen öğretim üyeleri, emeklilik yaş hadlerini doldurduktan sonra, 75 yaşını aşmamak kaydıyla ikişer yıllık sürelerle sözleşmeli olarak çalışmaya devam edebilecek. Bu süreçte sözleşmeli akademisyenlerin kadrolu dönemdeki özlük hakları korunacak ve fiili çalışmaya bağlı ödemelerde eşitlik sağlanacak.
Ayrıca Türk Cumhuriyetleri ile Akraba Topluluklarındaki üniversitelerden resmi davet alan öğretim elemanlarına, özlük hakları saklı kalmak şartıyla 3 yıla kadar (uluslararası anlaşmalarda 5 yıla kadar) aylıklı izin verilebilecek.
Akademik Sahteciliğe Ağır Darbe: Meslekten Men Cezası
Bilimsel araştırma ve akademik yükselmelerde etik dışı yöntemlere başvuranlara yönelik yaptırımlar ağırlaştırılıyor. Kendi emeğine dayanmayan, ücretli veya ücretsiz olarak başkalarına yazdırılan yayınları akademik unvan, atama ya da derece almak için kullananlar ile bu sahteciliğe aracılık eden kişilere meslekten çıkarma cezası uygulanacak.
Disiplin Soruşturmalarında “Savunma Hakkı” Yeniden Düzenlendi
Anayasa Mahkemesinin iptal kararları doğrultusunda, üniversitelerdeki disiplin soruşturmalarının yürütülme süreçleri hukuki güvence altına alınıyor. Buna göre:
- Soruşturma açılan kişiye gönderilecek davetiyede suçlamalar açıkça belirtilecek ve savunma için en az 7 gün süre verilecek.
- Savunma yapmayanların mevcut delillerle değerlendirileceği bildirilecek.
- Ceza vermeye yetkili makamlar da ek savunma için yine en az 7 günlük süre tanıyacak. Kişiye savunma yapmadan önce soruşturma dosyasını inceleme hakkı sunulacak.
Vakıf Üniversitelerine Sıkı Takip: “Garantör” Devri Dönemi
Mali yapısı bozulan veya yasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen vakıf yükseköğretim kurumlarına yönelik idari yaptırımlar kademeli hale getiriliyor. Uyarı, kontenjan kısıtlama, yeni program açmayı engelleme gibi yaptırımların yanı sıra; faaliyet izni geçici olarak durdurulan ve bu durumu 3 yıl içinde düzeltemeyen vakıf üniversitelerinin faaliyet izinleri tamamen iptal edilecek.
Eğitim faaliyetlerini sürdüremeyecek derecede mali krize giren vakıf üniversiteleri, faaliyet izinleri iptal edilerek aynı ildeki garantör bir devlet üniversitesine devredilecek. Devlet üniversitesi, bu öğrencilerin eğitim maliyetlerini devralınan öğrenci ücretleri ve kurucu vakfın teminat hesabından karşılayacak; kesinlikle kamu kaynağı harcanmayacak.
Sağlıkta Döner Sermaye ve Tıpta Uzmanlık Düzenlemesi
Anayasa Mahkemesinin kararı doğrultusunda, Sağlık Bakanlığı ve üniversite hastanelerinde yabancı uyruklu kontenjanından uzmanlık eğitimi alanlara döner sermayeden pay verilmeyecek. Bunun yanı sıra yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyeleri ile araştırma görevlilerinin ek ödeme tavan oranları, Sağlık Bakanlığındaki emsalleriyle eşitlenecek. Üniversitelerin birlikte kullandığı sağlık tesislerinin gayrisafi hasılatının yüzde 2,5’i, üniversitelerin bilimsel araştırma projelerini (BAP) desteklemek amacıyla bütçeye ödenek olarak aktarılacak.
Kocaeli ve ilçelerindeki en güncel gelişmeleri kaçırmamak için bizi takip edin. En sıcak Kocaeli haber akışı, asayiş olayları ve yerel duyurular için ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.