İşte hayata geçirilmesi planlanan sistemin ayrıntıları ve tütün kullanımının Türkiye’ye faturası:
JAPONYA MODELİ: TASPO KARTI VE SIKI YAŞ DENETİMİ
Türkiye’de uygulanması planlanan yeni sistemin temelinde Japonya’daki “yaş doğrulama” protokolleri yatıyor. Japonya’da sigara satın almak isteyen her birey, 20 yaş ve üzerinde olduğunu resmi bir kimlik belgesiyle ispat etmek zorunda. Ayrıca bu ülkede sigara otomatları oldukça yaygın olmasına rağmen, bu makinelerden alışveriş yapabilmek için alıcının yaşını elektronik ortamda doğrulayan “TASPO” adlı özel kimlik kartlarının kullanılması şart koşuluyor. Türkiye’deki planlamalar da benzer şekilde, sigara satışının her aşamasında kimlik kontrolünü zorunlu kılarak yaş sınırını tavizsiz uygulamayı hedefliyor.
DÜNYA SIRALAMASINDAKİ ÜZÜCÜ KONUM: TÜKETİM REKORU
Sağlık Bakan Yardımcısı Şuayip Birinci tarafından açıklanan son veriler, ülkemizdeki sigara tüketiminin ne denli kritik bir noktada olduğunu gösteriyor:
-
Dünya İkinciliği: Türkiye, Endonezya’dan sonra dünyanın en çok sigara içilen ikinci ülkesi konumunda yer alıyor.
-
Kişi Başı Tüketim: Ülkemizde günlük sigara tüketimi kişi başına ortalama 17 dala ulaşmış durumda.
SİGARANIN TÜRKİYE EKONOMİSİNE AĞIR MALİYETİ
Tütün kullanımının sadece bireysel sağlık üzerinde değil, kamu bütçesi ve hane halkı ekonomisi üzerinde de devasa bir yük oluşturduğu belirtiliyor:
-
Sağlık Harcamalarındaki Fark: Türkiye’de genel kişi başı yıllık sağlık harcaması 840 dolar seviyesindeyken, sigara içen bir bireyin yıllık sağlık maliyeti 1028 dolara kadar yükseliyor.
-
Hane Halkı Kaybı: Tütün mamulleri için aile bütçelerinden çıkan toplam yıllık tutar 15 milyar lirayı buluyor.
-
Yangın ve Hasar Bilançosu: Sigara kullanımı kaynaklı dikkatsizliklerin yol açtığı yangınların yıllık hasar boyutu ise yaklaşık 4 milyar lira olarak kaydediliyor.
