Sosyal güvenlik başyazarı İsa Karakaş’ın gündeme getirdiği kararla birlikte, ürün bedelinden yapılan kesintilerin SGK kayıtlarında görünmemesi artık emekliliğe engel teşkil etmeyecek.
Pamuk Makbuzu Emeklilik Kapısını Araladı
Emsal niteliğindeki olay, 1994 yılında pamuk satışı yapan bir çiftçinin, ürün bedelinden yapılan sosyal güvenlik prim kesintisine dayanarak açtığı dava ile başladı. Özel bir şirkete ürün satan çiftçiden prim kesintisi yapılmasına rağmen, ilgili tutar şirket tarafından SGK’ya aktarılmadı.
Yıllar sonra sigorta başlangıcının 1994 olarak tescil edilmesini ve EYT’den yararlanmayı talep eden çiftçinin davasında, yerel mahkeme haklılık kararı verdi. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi, “paranın kuruma intikal etmediği” gerekçesiyle bu kararı bozdu. Son noktayı ise Yargıtay Hukuk Genel Kurulu koydu.
Yargıtay: “Sorumluluk Vatandaşın Değil, SGK’nındır”
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, hukuk literatürüne girecek gerekçesinde, kesinti yapılan paranın kuruma yatırılıp yatırılmadığını denetleme yükümlülüğünün vatandaşa yüklenemeyeceğini vurguladı. Kurul kararında şu ifadelere yer verildi:
”Ürün bedelinden prim kesintisi yapan şirket yöneticileri, bu tutarı SGK’ya aktarmaktan müştereken ve müteselsilen sorumludur. Geniş denetim ve tahsil yetkisi bulunan SGK’nın görevini yapmamasının faturası sigortalıya kesilemez.”
Yüksek mahkeme ayrıca, elinde kesinti makbuzu bulunan vatandaşın bu yolla sosyal güvenlik sistemine dahil olma iradesini beyan ettiğini, bu belgenin sigortalılık tespiti için yeterli bir delil olduğunu tescilledi.
EYT Kapsamına Kimler Girebilecek?
Bu karar, özellikle 8 Eylül 1999 ve öncesinde tarımsal faaliyette bulunan ve sattığı ürün (şeker pancarı, pamuk, tütün vb.) üzerinden tevkifat yapılan binlerce çiftçiyi doğrudan ilgilendiriyor.
- Tescil Şartı: 1999 öncesi adına ürün satışından kesinti yapılanlar.
- Kanıt: Kesinti yapıldığını gösteren müstahsil makbuzu veya fatura.
- Sonuç: Bu belgelerle dava açan çiftçiler, sigorta başlangıçlarını kesinti tarihine çekerek yaş şartı aranmaksızın EYT üzerinden emeklilik hakkı kazanabilecek.
60 Yaş Bekleyen Çiftçiler İçin Erken Emeklilik Fırsatı
Uzmanlar, bu kararın ardından SGK kayıtlarında başlangıcı geç görünen ve bu nedenle 60 yaş sınırına takılan yüz binlerce tarım emekçisinin yargı yoluna başvurmasını bekliyor. Karar sayesinde, makbuzun varlığı “sigorta başlangıcı” için kafi sayılarak binlerce kişi için erken emekliliğin yolu açılmış oldu.