Kocaeli Haber

PİYASALARDA DURUM BİLDİĞİNİZ GİBİ “İŞLER ÇOK DURGUN” ..!

Serhat Yılmaz

Serhat Yılmaz

Özellikle Aralık 2016 tarihinden itibaren piyasalar gittikçe epey durgunlaştı. Neredeyse bütün esnaftan “Cirolar yarıya indi” sözünü duyar olduk ve cidden durum sıkıntılı küçük esnaf neredeyse evine ekmek götüremiyor pozisyonunda. Dövizdeki hızlı yükselişle birlikte ,piyasa da var olan bütün ürünlere dövizdeki artışa bağlı olarak zamlar yansıdı.

 

“İŞLER ÇOK DURGUN”

 

Farklı şehirlerde olan meslektaşlarımızla ve farklı gruplardaki esnaf arkadaşlarımızla iletişim kurduğumuzda durgunluğun piyasalardan mı yoksa kendimizden mi kaynaklı olduğunu sormaktayız birbirimize..?

 

Konuşma neticesinde durgunluğun sadece belirli sektörlerde olmadığını aksine bir çok meslek grubunun da bu durgunluktan dert yanmakta olduğunu görmekteyiz.

 

Uzun süredir ekonominin geri plana itilmesi sebebiyle piyasalarda yaşanan büyük durgunluk esnafı ciddi manada etkilemiştir. SGK verilerine göre geçen sene 2 milyon 924 bin olan Bağ-Kur’lu sayısı bu yıl 2 milyon 868 bine gerilemiştir.

 

Faaliyetini sürdürmekte olanlar ise ciddi sıkıntılar çekmekte ve bir çoğu borç batağında ayakta kalmaya çaba sarfetmektedir. Esnaf ile sahada yapmakta olduğum birebir temas ve diyaloglar neticesinde bana göre piyasada olan her beş esnaftan dördü borcunu ödemekte zorluk çekmekte hatta borcunu ödeyememektedir.

 

Orta direk, ekonomideki daralmaya yenik düştü.

 

SGK verilerine göre sadece 2016 yılı aralık ayında 56 bin esnaf, dükkânına kilit vurmuş ve işletmesini kapatmak zorunda kalmıştır. Tabi ki durumun vahameti sadece işlerdeki durgunlukla sınırlı kalmamakla birlikte bunun yanı sıra vergi, sigorta primleri ve yüksek işyeri kiraları kötü gidişte önemli rol oynamaktadır. Dükkanını kapatmak zorunda kalan esnaf, ya maaşlı olarak bir yerde çalışmaya başlamakta ya da işsizler kervanına katılmak zorunda kalmaktadır.

 

Genel olarak değerlendirirsek piyasalar ciddi durgun. Talep yok değil aslında talep var ama bütçe yok ve buna bağlı olarakta insanlar alışveriş yapmıyor. Oldukça uzun yıllardır esnafım diyen abilerimiz kriz sebebiyle işyerinin kapısına kilit vurmayı düşünür hale gelmektedir. Varlığını sürdürmeye direnen esnaflar da hakikaten zor günler geçirmektedir. Bağ-Kur prim borcu bulunan esnafların sayısı ciddi orandadır. Son 10 yılda ise yaklaşık 480 bin gibi büyük bir sayıda esnaf kepenk indirmiş durumdadır.

 

Ülkemizdeki var olan ekonomik daralmayı da en çok hisseden kesimin başında sanırım tartışmasız küçük esnaf gelmektedir. Ayakta kalamayan berber, manav ya da bakkal gibi meslekler kepenk indirmekte ve büyük kan kaybetmektedir. Son yıllarda yüz binlerce işletme sahibi küçük esnaf ya işyerini kapatarak bir fabrikada işçi oldu ya da ticari hayattan tamamen çekilerek yaşantısına devam etmek durumunda kaldı. SGK verilerini incelediğimizde bu tabloyu daha da net olarak gözlemlemekteyiz.

 

Hem nüfus hem de istihdam hayatına giren kişi sayısı hızla artarken, esnaf sayısının da aynı hızla azalıyor olması dikkatimizi fazlası ile çekmektedir.

 

Ekonomide % 5 olarak açıklanan büyüme oranı söylemlerine karşın esnafın kepenk indirmesi, sadece belli meslek kollarıyla ilgili değildir. Her iş kolunda esnaf sayısı, alışveriş merkezleri karşısında tutunmakta zorlanarak yok olma durumuna gelmiştir. Kan kaybının en çok hissedildiği meslek gruplarının başında ise marangoz atölyeleri, bakkallar, büfeler, tesisatçılar, kunduracılar ve terziler gelmektedir. Esnafların kan kaybında, sosyal güvenlik primlerinin yüksekliği ve vergiler önemli rol oynuyor. Kazandığıyla vergi ve primini ödeyemeyen esnaf, kurtuluşu kepenk indirmekte buluyor.

 

Orta sınıftaki kan kaybının 2008 yılından sonra arttığı görülüyor. Esnaf sayısının dip yaptığı dönem ise ekonomik krizin yaşandığı 2009 yılı. 2010’dan sonra da kan kaybı hız kazandı. Nüfusun artmasına karşılık esnaf sayısının azalmasını yorumlayan uzmanlar, bu kesime yönelik özel tedbirler alınmasının önemine dikkat çekmektedir.

 

Hükümet programında yer alan Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 2009’da çalışanların yüzde 60’ı maaşlı olarak çalışırken bu oran 2013’te yüzde 64’e yükseldi. Aynı dönemde ‘kendi hesabına çalışan’ olarak ifade edilen esnafların oranı yüzde 20,8’den yüzde 18,7’ye düştü. İşveren sayısı da azaldı.

 

Çalışanların yüzde 5,7’si işveren iken, bu oran yüzde 4,6’ya geriledi. Bu tablo esnaf ve işveren sayısının azaldığını, buna karşılık maaşlı çalışan sayısının da arttığını göstermektedir. Orta sınıfı oluşturan esnaf ve küçük işverenin devreden çıkması, gelir uçurumunu da beraberinde getirmektedir. Küçük esnafın yok olması, tarihi değeri yüksek olan pek çok geleneksel meslek kolunun da tarihe mal olmasına yol açıyor.

 

Küçük esnaf borç batağında

400 bin esnaf kepenk indirirken varlıklarını sürdürenler de zor günler geçiriyor. Borcu bulunan esnaf sayısı hızla artıyor. 2 milyon 868 bin esnaftan 2 milyon 366 bininin Bağ-Kur prim borcu bulunuyor. Bu tabloya göre borcu olmayan esnaf sayısı sadece 558 bin. Her beş esnaftan dördü borcunu ödeyemiyor.

 

Borçlu esnaf sayısı 2011’e göre daha da artış göstermiştir. Hayatta kalma mücadelesi veren işletmeler, prim affına ilgisiz kalmıştır. Bağ-Kur prim borcu bulunan 2 milyon 366 bin esnaftan 1 milyon 61 bini borçlarını yapılandırmış. Geriye kalan 1 milyon 305 bin esnaf ise affa başvurma gereksinimi bile duymamıştır. Affa başvuranların önemli bir bölümü de taksitlerini ödeyemediği ya da düzensiz ödediği için yapılandırması bozulmuş durumdadır. Prim affından yararlanmak üzere yapılan başvuru rakamları, küçük esnafın içinde bulunduğu ekonomik zorluğu bir kez daha ortaya koymaktadır.

 

Piyasada olan birçok çekin karşılıksız çıkması yaşanan sıkıntının boyutunu da ortaya koymaktadır…

 

Allah küçük esnafımızın ve orta direk vatandaşın yardımcısı olsun ne yazık ki içinde bulunduğumuz durum son derece ciddidir ve büyük oranda can sıkmaktadır.

 

 

 

Sevgi,saygı ve hoşgörü ile kalın sağlıcakla !

 

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.