ABD ile İran arasında süren nükleer müzakerelerde taraflar arasında uzlaşmazlık devam ediyor. Diplomatik çabaların sonuç vermemesi, bölgedeki gerilimi artırırken petrol piyasalarında da kaygı yaratıyor. Uzmanlar, olası bir tırmanış durumunda petrol fiyatlarının yaklaşık yüzde 10 yükselebileceğine dikkat çekiyor.
ABD Başkanı Donald Trump, 26 Şubat’ta başlayan görüşmelerin ardından Tahran’ın “iyi niyetli ve açık” bir yaklaşım sergilemediğini belirtti. Trump, İran’ın nükleer silah geliştirmesine izin vermeyeceklerini vurguladı ve diplomatik yolların halen açık olduğunu söyledi. Ancak taraflar arasında beklentiler konusunda ciddi farklılıklar bulunuyor.
Uranyum Zenginleştirme Anlaşmazlığı
Görüşmelerdeki temel sorun, İran’ın nükleer programını sınırlı şekilde sürdürme isteği ile ABD’nin uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin tamamen durdurulmasını talep etmesi olarak öne çıkıyor.
Trump, Cenevre’deki toplantının ardından yaptığı açıklamada, “Bunu orduya gerek kalmadan çözebilseydik iyi olurdu, ancak bazen zorunlu olabiliyor” ifadelerini kullandı.
ABD Orta Doğu’daki Askeri Varlığını Artırıyor
Açık kaynak istihbarat raporlarına göre, bölgede 330’dan fazla ABD askeri uçağı konuşlandırıldı. Bu sayının son iki gün içinde yaklaşık yüzde 10 artış gösterdiği bildirildi.
Uzmanlar, bu hareketin hem olası bir askeri operasyona hızlı destek sağlamak hem de diplomatik baskıyı artırmak amacı taşıdığını belirtiyor.
Petrol Fiyatları Yükselişte
Petrol piyasalarında da gerilim hissediliyor. Şubat ayının son işlem gününde Brent petrol fiyatı yaklaşık yüzde 3 artışla 73,12 dolara yükseldi. Batı Teksas türü ham petrol ise yüzde 2,7 değer kazanarak 67,22 dolardan işlem gördü.
Primary Vision Network Enerji ve Ekonomi Analisti Osama Rizvi, bölgedeki gerilimin petrol fiyatlarında kısa süreli oynaklığa yol açabileceğini kaydetti. Rizvi, olası bir saldırı senaryosunda fiyatlarda yaklaşık yüzde 10 artış yaşanabileceğini ifade etti.
Hürmüz Boğazı ve Küresel Etkiler
Hürmüz Boğazı’nın kapanması durumunda petrol fiyatlarının varil başına 150 dolara kadar çıkabileceğini belirten Rizvi, bunun küresel büyümeyi yüzde 1,5 oranında baskılayabileceğini söyledi. Ayrıca ABD’de enflasyonun yeniden yüzde 4,5 seviyelerine yaklaşabileceğine dikkat çekti.
Gelişmekte Olan Ülkeler Risk Altında
Analist Rizvi, Orta Doğu’da süren çatışmanın en çok gelişmekte olan ülkeleri etkileyeceğini belirtti. Enerji bağımlılığı yüksek ülkelerde (yüzde 80-95 seviyeleri) gıda enflasyonu ve yaşam maliyeti krizinin daha da derinleşebileceğini vurguladı.