Üniversite eğitimini çeşitli nedenlerle tamamlayamayan ya da yükseköğretim kurumuyla ilişiği kesilen öğrenciler için yeni bir fırsat doğdu. Öğrenci affına ilişkin düzenleme Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme kapsamında şartları taşıyan öğrenciler, 4 ay içerisinde başvuru yaparak eğitimlerine yeniden devam edebilecek. Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile birlikte üniversitelerde eğitim hakkını kaybeden belirli gruplar için yeniden kayıt imkanı sağlandı.
Üniversiteye dönüş için başvurular 4 ay içinde yapılacak
Düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte üniversitelerden çeşitli sebeplerle ayrılan öğrenciler için başvuru süreci de başlamış oldu. Üniversiteyle ilişiği kesilen öğrencilerin yanı sıra bir yükseköğretim programına yerleşmesine rağmen herhangi bir nedenle kayıt yaptıramayan kişiler de düzenlemeden yararlanabilecek. Başvurular, kanunun Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren 4 ay içerisinde, öğrencinin daha önce ilişiğinin kesildiği üniversiteye yapılacak. Başvurusu kabul edilen öğrenciler, gerekli şartları sağlamaları halinde 2026-2027 eğitim öğretim yılında yeniden üniversite eğitimine başlayabilecek.
Kendi isteğiyle ayrılan öğrenciler de kapsamda
Öğrenci affının kapsamı yalnızca üniversite tarafından ilişiği kesilen öğrencilerle sınırlı tutulmadı. Kendi isteğiyle üniversiteden ayrılan öğrenciler de belirlenen şartları karşılamaları durumunda yeniden eğitim hakkından yararlanabilecek. Bununla birlikte düzenlemede bazı istisnalara da yer verildi. Belirli suçlardan kesinleşmiş mahkumiyeti bulunanlar ile bazı özel durumlar nedeniyle üniversiteyle ilişiği kesilen öğrenciler af kapsamına alınmadı.
Öğrenci affından kimler yararlanamayacak?
Yeni düzenleme bazı öğrencileri kapsam dışında bırakıyor. Terör suçları, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ve uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti gibi belirli suçlardan mahkum olan kişiler öğrenci affından yararlanamayacak. Ayrıca sahte belge kullanılması nedeniyle üniversite kaydı iptal edilenler de düzenlemenin dışında tutuldu. Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Milli Savunma Üniversitesi bünyesindeki bazı eğitim kurumlarından ilişiği kesilen öğrenciler de af kapsamında yeniden eğitim hakkı elde edemeyecek.
Akademik çalışmalarda yeni dönem: Başkasına tez yazdırana ceza
Kanun yalnızca öğrenci affına ilişkin düzenlemeler içermiyor. Akademik çalışmalarla ilgili önemli yaptırımlar da getiriliyor. Başka bir kişiye tez, makale, kitap veya proje hazırlatarak akademik derece ya da unvan elde eden kişilerin söz konusu derece ve unvanları geri alınabilecek. Bu kişiler hakkında ayrıca üniversite öğretim mesleğinden çıkarma yaptırımı uygulanabilecek. Öte yandan başkasının yerine akademik çalışma hazırlayan veya bu sürece aracılık eden kişiler için de adli para cezası öngörülüyor. Bu kapsamda verilecek ceza 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası olacak. Eylemin meslek haline getirilerek gerçekleştirilmesi halinde ise ceza 10 bin günden 20 bin güne kadar çıkabilecek.
İzinsiz yükseköğretim faaliyetine hapis cezası
Yeni düzenleme, Türkiye’de mevzuata aykırı şekilde yükseköğretim faaliyeti yürütülmesine yönelik yaptırımları da artırıyor. Yurt dışında bulunan bir eğitim kurumu adına Türkiye’de izinsiz biçimde ön lisans, lisans veya lisansüstü eğitim programı açan ya da bu programları yürüten kişiler 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalabilecek. Aynı şekilde Türkiye’de mevzuata aykırı yükseköğretim kurumu açan veya işletenler hakkında da 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek. Bu tür kurumların tanıtımını yapan kişiler için ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.
Vakıf üniversitelerine kademeli yaptırım uygulanacak
Kanunla vakıf yükseköğretim kurumları açısından uygulanacak yaptırımlar da yeniden düzenlendi. Vakıf üniversitelerine yönelik yaptırımların tek aşamalı olması yerine kademeli bir sistem oluşturuldu. Bu kapsamda uyarı verilmesinden öğrenci kontenjanlarının düşürülmesine, yeni program açılmasının sınırlandırılmasından faaliyet izninin geçici olarak durdurulmasına kadar farklı yaptırımlar uygulanabilecek. Faaliyet izninin tamamen kaldırılması da düzenlemede yer alan yaptırımlar arasında bulunuyor. Faaliyet izni geçici olarak durdurulan bir vakıf üniversitesinin yönetimi ise garantör üniversiteye veya Yükseköğretim Kurulu tarafından aynı il içerisinde belirlenecek bir devlet üniversitesine devredilebilecek.
Bir üniversitenin adı değiştirildi
Kanun kapsamında yükseköğretim kurumlarının yapısına ilişkin de değişiklik yapıldı. Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi’nin adı “İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi” olarak değiştirildi. Üniversite bünyesinde bulunan bazı fakülte ve yüksekokulların ise Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi’ne bağlanması kararlaştırıldı.
Öğrenci affı ne zaman başladı?
Öğrenci affına ilişkin düzenleme, kanunun Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte yürürlüğe girdi. Kapsama giren öğrencilerin başvurularını kanunun yürürlük tarihinden itibaren 4 ay içerisinde tamamlaması gerekiyor. Başvuruları kabul edilen öğrenciler, şartları yerine getirmeleri halinde 2026-2027 eğitim öğretim yılında üniversitelerine geri dönebilecek.