Savaş ve ekonomiye etkileri

SAVAŞ VE EKONOMİYE ETKİLERİ

Dünyanın gündeminin ilk sırasında şuanda Rusya-Ukrayna gerginliği yada kimilerine göre savaşı oturdu. Bu iki ülke arasında ki gerginliğin devamında NATO ile Rusya arasında savaş olabilir mi düşüncesi ayrı bir yerde duruyor elbette. Bu konular pandemi ile birlikte ülkelerin sorunu haline gelen Ekonomilerinin meselesi olarak şuan daha büyük bir sorun haline gelmiş durumda.

Rusya ile Ukrayna arasında yaşanan gerilim mi savaş mı diye baktığımızda açıklamamızı savaş nedir ne değildir ile başlayarak devam edebiliriz.

SAVAŞ TÜRLERİ

Savaş, uluslararası sistemde şiddet kullanma ya da silahlı kuvvet kullanma kapasitesine sahip devletler ve devlet dışı siyasal aktörler arasında gerçekleşen, büyük ölçekli fiziksel şiddet içeren çatışma ya da çarpışma olarak tanımlanabilir. Bir dış politika aracı olarak savaş, insanlık tarihi kadar eski bir olgu olsa da savaşlar amaçlarına, kapsamına, nedenlerine ve türlerine göre tarih içerisinde dönüşüme uğramıştır. Savaşları, analiz düzeyine (devletlerarası, iç savaş, hegemonik, topyekûn, sınırlı ve asimetrik savaşlar), kullanılan askeri unsurlara (konvansiyonel ve konvansiyonel olmayan), amaç (düşman devletin dış politika davranışlarını kısıtlayıcı, iç siyasi otorite yapısını değiştirme ya da insani müdahale amaçlı savaşlar) ve katılan taraflara (tek taraflı yürütülen, çok taraflı katılımlı) bağlı olmak üzere farklı türlere ayırabiliriz

Her ne şekilde olursa olsun bu savaş türlerinden hiçbirine fiilen katılmasalar dahi küresel sistemde devletler bu savaş halinden etkilenmektedir. Bugün Rusya Ukrayna arasında yaşanan savaşa dahil olan ABD ve NATO Rusya’ya bir takım ambargolar uygulamaktadırlar. Bu haliyle yaşanan savaş Soğuk Savaş (Hegemonik Savaş)’tır. Peki bu ambargo konusunda Avrupa’nın eli ne kadar güçlü olduğuna baktığımızda pek mümkün olmadığını görüyoruz. ABD tarafı için ise bir şey söylemeye gerek yok çünkü direk bir bağı yok. Ne enerji ne ticaret vs olarak. Fakat Avrupa’nın en önemli doğalgaz sağlayıcısı Rusya. Avrupa kullandığı doğalgazın yarısını Rusya’dan almakta. Bölgedeki bu gelişmelerin dünyadaki etkisi altın, gümüş gibi değerli metallerin, ham petrolün ve diğer emtia fiyatlarının aşırı yükselmesi ile ortaya çıktı.

Türkiye özelinde baktığımızda bu savaşın sayılan fiyat artışlarına ek etkisini 13,50 düzeyinde giden dolar/TL kurunun 14,15 düzeyine çıkması olarak gördük. Türkiye ile Rusya arasındaki ekonomik ilişkiler oldukça fazla alanı kapsamaktadır. Türkiye doğalgaz ihtiyacının %33’ü gibi bir oranda ağırlıklı Rusya’dan temin etmektedir. Turizm sektöründe Ruslar 1.sırada yer almaktadır. Ortalama 7 milyona yakın (toplam turist sayısının %13’ü) Rus turist gelmektedir ve 3,3 milyar dolar ile toplam turizm gelirinin %10’nuna karşılık gelmektedir. 2021 yılı itibari ile Türkiye Rusya ihracatı 5,8 milyar dolar (toplam ihracatın %2,6’sı) ile Türkiye ihracatında 12. sırada yer almaktadır. Türkiye’nin ithalat sıralamasında ise 29 milyar dolar ile (toplam ithalatın %10,7’si) birinci sıradadır. Ayrıca bunlara ek olarak Türkiye’de Akkuyu Nükleer Santralini Rusya inşa etmektedir.

Süregelen soğuk savaşta NATO ülkeleri Rusya’ya ciddi ambargolar uygulamaya başlarsa oldukça sıkıntılı süreç başlar. Rusya’da en büyük zenginliği doğalgaz ambargosunu uyguladığında ise herkesin kaybetmesi demek olacaktır.

TÜRKİYE’NİN EKONOMİK DURUMU NE OLABİLİR

Türkiye; Enflasyonun %50’leri bulduğu, merkez bankasının rezervlerinin (swaplar hariç) eksi 43 milyar dolar olduğu, CDS Priminin (ekonomi risk primi) 626 olduğu, ekonomik veri ve göstergelerin kötü bir zaman sürecinde Rusya-Ukrayna gerginliğine taraf olarak yakalanmıştır.

Rusya-Ukrayna krizi Türkiye ekonomisine ne gibi darbeler vurabilir; Kur yükseliyor ve daha da yükselecektir ve bu enflasyonu daha da yukarı itecektir. Çünkü ithal maliyetler hızla artmaktadır. Bununla birlikte doğalgaz ve petrol fiyatları yükselerek ekonomiye darbe vuracaktır. Brent petrolün varil fiyatı 115 Dolar düzeyine çıkmış durumda. Brent petrolün varil fiyatındaki 10 dolarlık artışın cari açığa 1 milyar dolarlık yük getirdiği hesaplanmaktadır. Yılbaşında varili 76 dolar olan brent petrolün bugün 115 dolar seviyesine geldiği göz önüne alındığında, cari açığımıza 4 milyar dolar tutarında ek getireceği hesaplanır. Rusya-Ukrayna gerginliğinde sıcak savaş ya da soğuk savaş durumunda Türkiye’nin alacağı tutum Rus Turistlerin gelmesine sıkıntı olabilir. Tabi savaş halinde Rus Turist gelir mi oda ayrı sorun. Hava trafiği vs gibi tedbirler veya çıkış yasakları olabilir. Rusya Türkiye’nin tutumuna göre karşı ambargo koyabilir mi? Hep bunlar iyi düşünülüp değerlendirilmelidir. Elbette sadece Rus turistler değil Avrupa’dan gelecek turistlerde söz konusu. Tüm bunlarla beraber Kur ve altın fiyatlarında ki yükseliş kur korumalı mevduat hesaplarından kaynaklı olarak Hazine’ye yük bindirecektir. Kur korumalı mevduat hesapları işine girilirken bu gibi çıkabilecek öngörülemeyen krizler düşünülmüş müdür. Bu konuda yapılan uyarılar hiç dikkate alınmış mıdır? Umarım Hazine’ye binecek yük için tedbirler alınmıştır? İnsanlar büyük kriz zamanları en güvenli liman olarak altını görmektedir ve Temel iktisat dersi alan herkes bilir ki “Savaş zamanı en fazla yükseliş gösterecek olan özellikle altın fiyatlarıdır.”

Özlü Söz; “Dünyayı ezen sömürü canavarının beyni Siyonizm, kalbi haçlı Avrupa, sağ kolu ABD, sol kolu Rusya’dır.” -Necmeddin ERBAKAN-

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Murat Aktaş - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak İşte Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan İşte Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler İşte Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı İşte Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket İzmit Belediye Başkanı Fatma Kaplan Hürriyet'i başarılı buluyor musunuz?