17 Ağustos Marmara Depremi’nin 27’nci yıl dönümünde Kocaeli’nin deprem hazırlığı yeniden gündeme geldi. AKP eski Kocaeli Milletvekili İlyas Şeker, 1999’dan bu yana kentte deprem güvenliği konusunda önemli çalışmalar yapıldığını belirterek, özellikle deprem öncesi inşa edilen yapıların hızla kontrol edilmesi ve kentsel dönüşümün daha geniş alanlara yayılması gerektiğini söyledi. 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin üzerinden 27 yıl geçti. Büyük yıkımın yaşandığı Kocaeli, geçen süre içerisinde imar planlarından yapı denetimine, kentsel dönüşümden yeni yapılaşma düzenlemelerine kadar birçok alanda önemli değişimler geçirdi.
Ancak aradan geçen yıllara rağmen kentte deprem riski tamamen ortadan kalkmış değil. AKP eski Kocaeli Milletvekili İlyas Şeker, Kocaeli’nin bugün 1999 öncesine göre çok daha hazırlıklı olduğunu ancak özellikle eski yapı stokunun yenilenmesi konusunda daha hızlı hareket edilmesi gerektiğini ifade etti. Şeker, deprem riskinin azaltılmasında yalnızca merkezi yönetim ve belediyelerin değil, vatandaşların da sorumluluk üstlenmesi gerektiğini vurguladı.
Kocaeli’de deprem sonrası yapılaşma değişti
İlyas Şeker’e göre 17 Ağustos 1999 depremi, Kocaeli açısından şehircilik ve yapılaşma anlayışında önemli bir kırılma noktası oldu. Deprem öncesinde yeterli jeolojik incelemelerin yapılmadan bazı bölgelerin yapılaşmaya açıldığını belirten Şeker, özellikle alüvyon zeminler ve fay hatları üzerinde bulunan alanların deprem sonrasında yeniden değerlendirildiğini söyledi. Yeni planlamalarda arazinin jeolojik özelliklerinin daha fazla dikkate alındığını aktaran Şeker, yapılaşmaya uygun olmayan alanların imar planlarından çıkarıldığını, konut ve sanayi alanlarının ise daha güvenli bölgelerde planlandığını ifade etti.
“Kocaeli’de önemli çalışmalar gerçekleştirildi”
Şeker, deprem sonrasında yalnızca imar planlarının değil, yapıların denetlenme biçiminin de değiştiğine dikkat çekti. 1999 depreminin ardından yapı denetim sisteminin önce 13 ilde pilot olarak uygulamaya konulduğunu, daha sonra Türkiye genelinde yaygınlaştırıldığını belirten Şeker, mühendislik hizmetleri ve teknik kontrollerin yapı güvenliği açısından önemli bir aşama olduğunu söyledi. Kocaeli’nin bu süreçte uygulamalarıyla öne çıkan kentlerden biri olduğunu ifade eden Şeker, buna rağmen mevcut yapı stokunun tamamının güvenli hale getirildiğini söylemenin mümkün olmadığını dile getirdi.
Kentsel dönüşümde daha hızlı hareket edilmeli
Şeker’in değerlendirmesindeki en önemli başlıklardan biri kentsel dönüşüm oldu. Kocaeli’de dönüşüm çalışmalarının özellikle 2004 sonrasında hız kazandığını belirten Şeker, Baki Komsuoğlu Bulvarı ve çevresindeki dönüşümü örnek gösterdi. Daha önce gecekondu yapılaşmasının bulunduğu bölgelerin yeniden düzenlendiğini aktaran Şeker, Cedit’te gerçekleştirilen ikinci etap çalışmalarının da önemli bir dönüşüm sağladığını söyledi. Ancak mevcut çalışmaların yeterli olmadığını belirten Şeker, dönüşümün daha fazla bölgeye yayılması gerektiğini vurguladı. “Yeterli mi? Kesinlikle yeterli değil. Daha çok yapılması lazım, daha fazlasının yapılması gerekiyor.”
1999 öncesi binalara dikkat çekti
Kocaeli’de özellikle 1999 depreminden önce inşa edilen binaların teknik açıdan incelenmesi gerektiğini belirten Şeker, vatandaşların yaşadıkları yapıların güvenli olup olmadığını öğrenmeleri gerektiğini söyledi. Şeker, riskli olduğu belirlenen yapıların kentsel dönüşüm kapsamında yenilenmesinin olası bir depremde can kayıplarını önlemek açısından büyük önem taşıdığını ifade etti. Vatandaşların dönüşüm sürecine destek vermemesi halinde çalışmaların yavaşlayabildiğini belirten Şeker, belediye, devlet ve vatandaş arasında ortak hareket edilmesi gerektiğini kaydetti.
“Bir canımızı dahi kaybetmek istemiyoruz”
17 Ağustos 1999 depreminde iki kızını kaybeden İlyas Şeker, deprem hazırlığı konusundaki değerlendirmesini kendi yaşadığı büyük kayıpla da anlattı. Şeker, deprem sırasında oturdukları binanın fay hattının üzerinde bulunduğunu ve yapının yıkılması sonucu sekiz kişinin yaşamını yitirdiğini söyledi. Bu kişiler arasında 9 yaşındaki kızı Merve ile 7 yaşındaki kızı Tuğba’nın da bulunduğunu belirten Şeker, iş ortağı Fikri Öztürk ve eşi Ayşe Öztürk’ün yanı sıra komşularının çocuklarının da hayatını kaybettiğini anlattı. Yuvacık Belediye Başkanı İbrahim Karaosmanoğlu’nun kardeşinin de aynı binada yaşadığını belirten Şeker, onun iki çocuğu ve eşinin de depremde yaşamını yitirdiğini ifade etti. Şeker, yaşanan acının bir daha tekrarlanmaması gerektiğini belirterek, “Bir canımızı dahi depremde kaybetmek istemiyoruz” mesajını verdi.
“Deprem değil, dayanıksız binalar öldürüyor”
Deprem bölgelerinde yaşamanın kaçınılmaz olduğunu dile getiren Şeker, asıl meselenin depremin kendisinden ziyade yapıların depreme dayanıklı hale getirilmesi olduğunu söyledi. Fay hatlarının bulunduğu bölgelerin gelişigüzel yapılaşmaya açılmaması gerektiğini belirten Şeker, planlamanın bilimsel veriler doğrultusunda yapılması ve yapıların mühendislik kurallarına uygun şekilde inşa edilmesi gerektiğini vurguladı. Japonya örneğini veren Şeker, deprem riskinin yüksek olduğu ülkelerde teknoloji, mühendislik ve şehir planlamasının risklere göre şekillendirildiğini belirtti.
Kocaeli’nin dönüşümünde vatandaşın rolü büyük
Kentsel dönüşümün yalnızca belediyelerin veya hükümetin yürütebileceği bir süreç olmadığını belirten Şeker, vatandaşların da sürece aktif biçimde katılması gerektiğini söyledi. Riskli yapıların tespit edilmesi, gerekli teknik incelemelerin yaptırılması ve dönüşüm imkanlarının değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Şeker, özellikle 1999 öncesinde yapılmış binalarda oturanların yapılarının durumunu öğrenmesinin önemli olduğunu kaydetti. Şeker, vatandaşların dönüşüm konusunda ekonomik kaygılar yaşamasının anlaşılabilir olduğunu ancak can güvenliğinin öncelikli olması gerektiğini dile getirdi.
“Mal, canın yongasıdır ama canı korumuyorsa anlamı yok”
Yeni bir ev satın alırken yalnızca binanın konumu, manzarası veya kullanılan malzemelerin dikkate alınmaması gerektiğini belirten Şeker, yapı güvenliğinin ilk sırada değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Bir binanın projesine uygun yapılıp yapılmadığı, belediye süreçlerinden geçip geçmediği, yapı denetiminin bulunup bulunmadığı ve gerekli mühendislik hizmetlerinin alınıp alınmadığının araştırılması gerektiğini belirten Şeker, vatandaşların konut satın alırken bu konulara dikkat etmesi gerektiğini vurguladı. Şeker, binanın güvenliğinin, konfor ve estetik özelliklerden çok daha önemli olduğunu ifade etti.
Kocaeli için hedef: Eski yapı stokunu yenilemek
17 Ağustos’un 27’nci yılında Kocaeli’nin geçmişe göre önemli bir mesafe aldığını belirten İlyas Şeker, kentin bugün şehircilik, çevre düzenlemesi ve yeni yapılaşma açısından 1999 sonrasındaki dönüşümün sonuçlarını taşıdığını söyledi. Buna karşın mevcut yapı stokunun tamamının güvenli hale getirilmesi için daha fazla çalışma yapılması gerektiğini belirten Şeker, özellikle 1999 öncesi binaların kontrol edilmesini ve risk taşıyan yapıların dönüştürülmesini istedi. Şeker’e göre Kocaeli’nin deprem hazırlığında bundan sonraki en önemli aşama, geçmişten kalan riskli yapıların tespit edilmesi ve vatandaşların da desteğiyle dönüşüm sürecinin hızlandırılması.
Kocaeli ve ilçelerindeki en güncel gelişmeleri kaçırmamak için bizi takip edin. En sıcak Kocaeli haber akışı, asayiş olayları ve yerel duyurular için ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.