Kuzey Afrika kaynaklı yoğun çöl tozu taşınımı, bugünden itibaren Türkiye ve Akdeniz Havzası’nı etkisi altına alıyor. Uzmanlar, hava kalitesini ciddi oranda düşürecek bu doğa olayı karşısında; yaşlılar, çocuklar ve kronik rahatsızlığı olan vatandaşlar için “tedbirli olun” çağrısında bulundu.
Sahra Çölü’nün Tozu Kapıya Dayandı
Türkiye, coğrafi konumu nedeniyle bir kez daha Sahra Çölü’nden kalkan mineral parçacıklarının rotasına girdi. İTÜ Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros, her yıl yaklaşık 180 milyon ton tozun atmosfere karıştığını hatırlatarak, bu dev kütlenin rüzgarlarla Amerika kıtasına kadar ulaşabildiğini belirtti. Toros, Türkiye’nin bugünden itibaren 10 günlük yoğun bir periyoda girdiğini duyurdu.
İstanbul İlk Duraklardan Biri
Meteorolojik modelleri değerlendiren Prof. Dr. Toros, toz taşınımının batıdan giriş yapacağını vurguladı. İstanbul’un bu durumdan öncelikli etkilenecek iller arasında olduğunu ifade eden Toros, şu bilgileri paylaştı:
”Toz taşınımı batı bölgelerimizden başlayarak yurt geneline yayılacak ve hava kalitesinde gözle görülür bir düşüşe neden olacak. Tahminlerimize göre çöl tozu, 18 Mayıs Pazartesi gününden itibaren ülkemizi terk etmeye başlayacak.”
Hassas Gruplara “Maske” ve “İç Mekan” Uyarısı
Çöl tozlarının özellikle solunum yolu rahatsızlığı olanlar için risk teşkil ettiğini belirten uzmanlar; astım, bronşit ve KOAH hastalarını uyardı. Hava kalitesi indeksinin kırmızı veya kahverengi seviyelere çıkması durumunda şu önlemlerin alınması gerektiği vurgulandı:
- Zorunlu olmadıkça uzun süre açık havada kalınmamalı.
- Dışarıda yoğun fiziksel aktiviteden kaçınılmalı.
- Solunum hastaları ihtiyaç halinde maske kullanmalı.
- Hassas gruplar (yaşlılar ve çocuklar) korunaklı alanlarda vakit geçirmeli.
Sadece Kirlilik Değil, Ekosistem İçin “Can Suyu”
Toz taşınımının olumsuz sağlık etkilerinin yanı sıra doğa için hayati bir işlevi de bulunuyor. Tozların demir ve fosfor bakımından zengin olduğunu söyleyen Prof. Dr. Toros, bu mineral akışının okyanuslardaki planktonları ve Amazon yağmur ormanlarını beslediğini hatırlattı. Amazonların ihtiyaç duyduğu fosforun büyük bir kısmı, binlerce kilometre ötedeki Sahra Çölü’nden bu rüzgarlarla taşınıyor.
Araç Sahiplerine Çamur Uyarısı
Yağışla birleşen tozun “çamurlu yağış” olarak yere inebileceğini ifade eden uzmanlar, görüş mesafesinde düşüş yaşanabileceğini ve yağış sonrası araçların temizlenmesi gerektiğini hatırlatarak vatandaşları güncel meteorolojik verileri takip etmeye çağırdı.